Met ank voor de feedback van Mijke, Marjolein, Daniëlle en Peter.
De opmerkingen van Mijke en Marjolein zijn verwerkt.
SWOT analyse van
Fontys HRM, aangepast na feedback, versie 27 feb.
Om een scenario verder uit te werken, is de
keuze gevallen op scenario 1: binnen school, autonoom.
In 2030 zijn er grote campussen met scholen, bedrijven,
instellingen, instituten, hotels en woningen. Hier wordt onderwijs verzorgd
maar met een zeer grote mate van zelfsturing en autonomie voor de lerenden. De
kennismaatschappij is een feit en daarmee ook de aandacht voor de individuele
ontplooiing en ontwikkeling, onder andere in de al in 2014 genoemde 21st
century skills. Technologische ontwikkelingen hebben geleid tot vergaande
digitalisering van allerlei systemen en ook van social media. Demografische
ontwikkelingen hebben geleid tot afname van jongeren, maar door de lange
levensduur ook tot zeer lange loopbanen. Diploma’s zijn verdwenen, daar zijn
portfolio’s voor in de plaats gekomen. Hieronder wordt dit scenario voor de hbo
opleiding Fontys HRM, nader uitgewerkt.
Strengths (Sterktes):
In een situatie waarin leren sterk autonoom gestuurd is,
wordt er bij de opleidingen meer gevraagd op het gebied van coaching en
begeleiding dan op de kennisontwikkeling. Momenteel richt Fontys HRM zich op de
“economie van het geluk”, gericht op zelfontwikkeling en ontplooiing in plaats van
(economische) vakkennis, zoals bij veel andere HRM opleidingen gebeurd. Juist
de eigen ontwikkeling van de studenten is een kernpunt in het onderwijs van
Fontys HRM. Docenten hebben hier al veel expertise in en ervaring mee. Daarmee
heeft Fontys HRM een voorsprong op andere opleidingen die straks zullen fuseren
tot één grote schoolcampus. Die voorsprong kan ook worden ingezet als voorbeeld
en als kartrekker in het ontwikkelen van een campus waarin deze gedachte, die
aansluit bij de 21st century skills en leven lang leren, tot uiting komt.
Daarmee kan zowel de werkgelegenheid van de docenten als de eigen cultuur van
Fontys HRM gewaarborgd worden. Vanuit zijn kennis en positie kan de MLI’er in
deze ontwikkelingen een liaison rol vervullen en hij kan optreden als
vertegenwoordiger van Fontys HRM in onderhandelingen bij fusies, verhuizingen
en het opzetten van programma’s.
Momenteel is er binnen Fontys HRM bij de meeste docenten zeer
veel kennis aanwezig over coaching, begeleiding en ook over loopbaanontwikkeling
in een cultuur die zich al richt op leven lang leren. Hiermee onderscheidt
Fontys HRM, samen met de AMA in Deventer, zich nadrukkelijk positief van andere
hogescholen. Deze expertise zal meer en meer nodig zijn in een autonome
leeromgeving, waarbij de lerende zelf de route bepaald. Maar daar wel de nodige
ondersteuning bij nodig heeft. Daarmee is het voortbestaan voor de kern van de
opleiding gegarandeerd, weliswaar in een andere constructie, maar wel met een
aantal van de huidige docenten. De MLI’er kan hier de rol van begeleider van de
verdere ontwikkeling en professionalisering van het docentencorps op zich
nemen.
De grote verscheidenheid aan organisaties en instituten
schept mogelijkheden voor docenten om zich niet alleen op onderwijs, in alle
facetten, maar ook met daadwerkelijke toepassingen bezig te houden. Fontys HRM
staat nu al open voor het werkveld en richt zich op nauwe samenwerking en
co-creaties van het onderwijs. Die cultuur is een voorspong wanneer deze
mogelijkheden nog meer worden aangeboden. Fontys HRM staat er in 2016 al voor
open. De toekomstige campus schept de mogelijkheid om op flexibele en snelle
wijze werkenden in de organisaties en instituten in te zetten in het onderwijs.
De MLI’er kan hier een voortrekkersrol vervullen bij het ontwikkelen van de
combinatie tussen onderwijs en werkveld. Wellicht zelfs het werven en laten
vestigen van bedrijven en andere organisaties op de schoolcampus.
Docenten dragen kennis, kunde, ervaring, inzet en
verantwoordelijkheid in 2016 al zorg voor een goede en veilige leeromgeving,
dit is een positief onderscheid tegenover praktijkleren in het werkveld of
individueel leren. Dat is een pluspunt wat ingezet kan worden om de meerwaarde
van de schoolcampus te etaleren en het voortbestaan te garanderen. Dit
nadrukkelijke pluspunt kan door de MLI’er gemonitord worden en op basis van
collegiaal consult met andere docenten zorgdragen voor nadrukkelijke
ontwikkeling en borging van dit pluspunt.
Eindhoven is een van de steden waar een grote schoolcampus
zal ontstaan, in 2016 ook al vestigingsplaats van Fontys HRM, hiermee is voor de
medewerkers al werkzaam in Eindhoven een zekere garantie dat zij niet naar een
andere, en verder gelegen campus te hoeven reizen.
Weakenesses (zwaktes)
Zwakte is mogelijk in de opvattingen bij (een deel) van de
docenten die vasthouden aan het door het de opleiding bepaalde leerproces in
plaats van autonoom leerproces. Er zijn geen gebonden leerroutes meer, maar
studenten kiezen hun eigen niveau, hun eigen route en bepalen hun eigen
leervraag. Dat vereist van docenten, studenten loslaten in gebondenheid. Niet
iedere docent en ook niet iedere manager is daar toe in staat. De MLI’er kan
hier een monitorende, begeleidende en coachende rol naar zijn collega’s
vervullen. En het management adviseren omtrent de ontwikkeling en begeleiding
voor medewerkers die hierin achterblijven, zodat het management vanuit hun
positie de docenten kunnen begeleiden.
De docenten die sterk vasthouden aan pure (inhoudelijke) kennis,
verliezen de mogelijkheden om bij te blijven, omdat kennis overal en altijd
ruim voldoende voorhanden is. De expertise waardoor ze uniek waren verdwijnt,
waarmee hun meerwaarde als docent verminderd. Wat hiervoor gezegd is over
monitoring, begeleiding en ontwikkeling geldt hier onverminderd.
Angst voor verlies van identiteit bij het fuseren tot een
grote schoolcampus, waarmee de typerende eigenheid van Fontys HRM zou
verdwijnen. Die angst kan leiden tot verlamming en conservatieve reacties en
stilstand in plaats van openheid, progressie en ontwikkeling. De rol van MLI’er
kan hier zijn de begeleider van dit veranderingsproces. De “change agent” die
die zorgdraagt voor acceptatie van de vernieuwing.
Opportunities
(kansen)
Door differentie in niveaus, lange loopbanen en daarmee
leven lang leren, wordt het potentieel aan studenten groter, waardoor de
behoefte aan onderwijs blijft bestaan. Dit heeft positieve gevolgen voor het
voortbestaan van de opleidingen op de schoolcampus en daarmee ook voor de
werkgelegenheid van de medewerkers. Hierdoor kunnen de huidige medewerkers van
Fontys HRM hun baan behouden.
Technologische ontwikkelingen zorgen er voor dat vele vormen
van leren kunnen worden aangeboden, waardoor het mogelijk is de campus 24 uur
per dag gedurende het gehele jaar als onderwijslocatie te benutten. De
ontwikkelde goede geavanceerde digitale systemen maken het mogelijk dat docenten
de lerenden continu kunnen monitoren, coachen en begeleiden en zo het
onderwijsproces kunnen optimaliseren. Lerenden kunnen hun eigen studievoortgang
digitaal inzien en al dan niet begeleid, actie ondernemen waardoor hun
autonomie wordt erkend en bevorderd. Door het kunnen scheppen van een veilige
leeromgeving en vele vormen van praktijk vlakbij de opleiding te hebben is de
schoolcampus een aantrekkelijke leeromgeving. Fontys HRM kan hiervan profiteren
daar zij nu reeds zich toelegt op het werkveld “binnen” de opleiding te halen.
Meerdere docenten zijn in 2016 hier al mee bezig. De rol van MLI’er hier kan
zijn de aanjager van het technologiegebruik binnen de opleiding. Ook hier als
“change agent” om de acceptatie van vergaande technologische ontwikkelingen te
accepteren.
Schaalvergroting zorgt ervoor dat investeringen die voor de
Fontys HRM te groot waren, nu in breder, groter verband wel mogelijk zijn, bijvoorbeeld
technologie, moderne gebouwen en voldoende grond om een campus te realiseren.
De MLI’er zou hier kunnen optreden als contactpersoon. Echter de puur
financiële aangelegenheden zijn niet direct werkveld en deskundigheid van de
MLI’er.
De vestiging van verschillende bedrijven, instituten en
andere organisaties zorgt voor een grote verrijking van het totale aanbod aan
mogelijkheden voor de lerenden en daarmee ook voor concurrentie aan andere
onderwijsvormen in kleinere locaties of alleen op een (externe) werkplek. Zoals
al eerder vermeld kan de MLI’er hier een voortrekkersrol vervullen bij het
ontwikkelen van de combinatie tussen onderwijs en werkveld. Wellicht zelfs het
werven en laten vestigen van bedrijven en andere organisaties op de schoolcampus.
Door leven lang leren en dus studenten van allerlei
leeftijden, niet alleen jong-volwassenen, ontstaan er heterogene
onderwijsgroepen die daardoor een eigen unieke leersituatie laten ontstaan. Dit
zorgt voor een bijzondere leeromgeving binnen de schoolcampus tegenover
“buiten” school leren.
Threats
(bedreigingen)
De (technologische) ontwikkelingen kunnen sneller gaan dan
de schoolcampus kan, of wil aangaan. Gevaar is dat de technologie van het
onderwijs niet meer aansluit bij die van de werkelijkheid en dat de
technologische mogelijkheden door achterstand niet ten volle kunnen worden
benut. Hierdoor loopt de kwaliteit van het onderwijs terug. En mogelijk kan de
concurrentiepositie achteruitgaan ten opzichte van andere schoolcampussen of
eventueel andere vormen van onderwijs. Rol van de MLI’er kan hier zijn de
bewaking van de ontwikkeling en juiste advisering omtrent de mogelijke
investeringen.
Hoewel er sterk wordt ingezet op eigen ontwikkeling en
autonomie kan het zijn dat niet alle lerenden al in staat zijn om voldoende
autonomie te ontplooien door hun jongere leeftijd. Daardoor kan er een kloof
ontstaan tussen de jongere lerenden en de oudere lerenden die dat wel kunnen.
Hier is een bewakende rol van de MLI’er mogelijk de docenten hierin te
begeleiden om de kloof te voorkomen cq te verminderen.
De vraag naar docenten die vooral worden ingezet op
coaching, begeleiding, monitoring en beoordeling t.b.v. certificering, kan
vanwege deze specifieke competenties (geen of nauwelijks kennis expertise),
groter zijn dan het aanbod, waardoor tekorten optreden en de kwaliteit van het
onderwijs achteruit gaat. Een mogelijke rol van de MLI’er hier is die van
ambassadeur om de aantrekkelijkheid van het werken in eens schoolcampus,
specifiek de vestiging Eindhoven te benadrukken bij mogelijke (toekomstige)
docenten. Tevens is het mogelijk voor het docentschap geschikte studenten te
herkennen en te selecteren. De MLI’er kan hier in een vroeg stadium als
contactpersoon optreden.
Er kan een tegenbeweging ontstaan die zich afzet tegen de
grote schoolcampussen en daarmee een concurrentie gaat vormen. Daarmee
samenhangend kan de omvang van de schoolcampus voor vervreemding zorgen
waardoor de optimale leeromgeving negatief wordt beïnvloed en
(school)prestaties sterk achterblijven. Ook hier kan de MLI’er een rol spelen
als enerzijds ambassadeur. Anderzijds als interne monitor en begeleider van
docenten bij het zorgdragen voor een goede leeromgeving die vervreemding
tegengaat.
Door de technologische ontwikkelingen, waarmee de
mogelijkheden ontstaat om digitaal alle onderwijs- en ontwikkelingsvormen
volledig plaats – en tijdonafhankelijk te volgen, vermindert de behoefte aan
schoolconstructies zoals een schoolcampus.
Alle gebruikte literatuur is al eerder opgenomen in eerdere
teksten.